CÜMLE ÇEŞİTLERİ

Cümleler; yüklemin türüne ve yerine, anlamlarına, oluşturulma biçimlerine göre değişik gruplara ayrılır.

Bu grupları şöyle sıralayabiliriz:

A) YÜKLEMİNE GÖRE CÜMLELER

B) ÖĞE DİZİLİŞİNE GÖRE CÜMLELER

C) ANLAMINA GÖRE CÜMLELER

Ç) YAPISINA GÖRE CÜMLELER

A)YÜKLEMİNE GÖRE CÜMLELER

                Cümleler,yüklemlerinin sözcük türüne göre ikiye ayrılır:

a)-Eylem(Fiil) Cümlesi: Yüklemi Basit veya Bileşik Çekimli Eylem olancümlelerdir.

Uzun yıllar bu iş yerinde çalıştım.

Önerilerimizi bir türlü kabul etmemişti.

b)-İsim (Ad) Cümlesi: Yüklemi isim soylu sözcük ya da sözcük öbeği olancümlelerdir.

Sınavı kazandığı için çok mutluymuş.

En çok sevdiği şey yürümektir.

Gönül kimi severse güzel odur.

B)ÖĞE DİZİLİŞİNE GÖRE CÜMLELER

                Cümleler, yüklemlerinincümledeki yerine göre ikiye ayrılır:

a)-Kurallı (Düz) Cümle: Yüklemi cümlenin sonunda bulunan cümlelerdir.

Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.

b)-Devrik (Kuralsız) Cümle: Yüklemi cümlenin sonunda bulunmayan cümlelerdir.

Hepimiz canla başla çalışıyoruz burada.

ü EksiltiliCümle: Yüklemi olmayan yahut bitmemiş cümledir.

Düğün el ile, harman yel ile…

Dünyada ölümden başkası yalan…

C)ANLAMINA GÖRE CÜMLELER

                Cümleler,taşıdıkları anlamlarına göre temelde ikiye ayrılır:

a)-Olumlu Cümle:

Masadaki vazo yere düşüp kırıldı.

Üzerindeki elbise çok güzeldi.

Sınıfta on beş öğrenci var.

b)-Olumsuz Cümle:

Binanın bu dairesi hiç ışık almıyor.

Soruların hepsini çözebilen yok.

O bu konularda gerçekten bilgisiz.

NOT:Bazı cümleler, şeklen olumlu; anlamca olumsuz veya  şeklen olumsuz; anlamca olumlu olabilir.

Senden ayrı kalmaya dayanacak gücüm müvar?

Ben seni hiç üzer miyim?

Konuklarımız ne yemek yedi ne suyumuzuiçti.

Sanki bu olayın bütün sorumlusu benim.

Sen yemek yaparsın da ben hiç beğenmezmiyim?

Niçin böyle davrandığını anlamıyordeğilim.

Ø  Soru Cümlesi: Yeni dershanemizi beğendiniz mi?

Ø  Şart Cümlesi: Geç saatlere kadar çalışırsak bu işibitirebiliriz.

Ø  İstek Cümlesi: Hepinize kolay gelsin. Haftaya sinemayagidelim.

Ø  Emir Cümlesi: Derhal odanızı toplayın.

Ø  Ünlem Cümlesi: Aman sobayı açık unutmayın!

 

 

 

 

YORUM EKLE

banner16

banner15